HỘI ĐẤT NGẬP NƯỚC VIỆT NAM

Vietnam Wetlands Association

“Đệ nhất thác Tây Nguyên” kêu cứu

New Picture (1)Thác Đray Sáp (Đắc Nông) từng được tôn là “đệ nhất thác Tây Nguyên” bởi vẻ đẹp hoành tráng dữ dội vào mùa mưa, mộng mơ dịu dàng vào mùa nắng. Quanh thác là rừng nguyên sinh với hàng trăm loài cây, gồm nhiều cổ thụ vút trời…

Ngày 28.4.1993, thác đã được Bộ Văn hoá – Thông tin công nhận là di tích văn hoá – thắng cảnh quốc gia…

Thế nhưng, kể từ năm 2004, sau khi tỉnh Đắc Nông được tách ra từ tỉnh Đắc Lắc, rừng đặc dụng ở đây đã bị “trao nhầm chủ”, nên bị tàn phá nhanh chóng; cùng với việc xây dựng công trình thủy điện Buôn Kuốp, thác đã bị cướp mất 9/10 lượng nước vào mùa khô, nên bây giờ thác đang rơi vào tình trạng ngắc ngoải, cần được cứu cấp.

Trao nhầm chủ

Ngay sau khi tách ra từ tỉnh Đắc Lắc, UBND tỉnh Đắc Nông đã ra quyết định bàn giao việc quản lý thác và hơn 1.400ha rừng đặc dụng Đray Sáp cho Cty thương mại – du lịch Đắc Nông. Là một doanh nghiệp chỉ biết làm thương mại và du lịch là chủ yếu, không có nghiệp vụ quản lý bảo vệ rừng, lại non kém cả tinh thần trách nhiệm, nên chỉ sau 6 năm “nắm” rừng, doanh nghiệp này đã để cho dân chặt phá trắng làm nương rẫy gần 400ha, phần diện tích còn lại cũng bị chặt chọn hết những cây gỗ lớn và quý.

New PictureNgày 20.3.2011, chúng tôi đến thăm thác thấy nhiều diện tích rừng ở đây bị chặt phá nham nhở để trồng càphê, đào lộn hột ngay bên cạnh trụ sở của đơn vị. Nhiều cây cổ thụ đã bị chặt lấy gỗ, chỉ còn trơ gốc. Đặc biệt, có những cây cà te (một loại gỗ quý hiếm của rừng Tây Nguyên), đường kính gần 60cm chỉ cách vị trí chốt bảo vệ khoảng 100m cũng bị “lâm tặc” đốn hạ và vận chuyển đi một cách tài tình(!). Theo một cán bộ quản lý ở đây thì hiện có 60 hộ dân đang canh tác

trong khu vực thác trên diện tích 30ha càphê, điều và hàng chục hécta nương rẫy, lúa nước…

Vừa là rừng đặc dụng – cảnh quan, vừa có tác dụng phòng hộ cho thác, góp phần tạo nguồn sinh thủy, duy trì dòng chảy cho ngọn thác, đặc biệt quan trọng trong mùa khô, nhưng do rừng ở đây đã bị chặt phá quá nhiều, cộng với Nhà máy thủy điện Buôn Kuốp chặn dòng để lấy nước phát điện, nên dòng thác chỉ còn chảy leo lét ở phần giữa, còn lại chỉ trơ trọi đá tảng.

Và vì vậy, trước đây khoảng 10 năm, ai đã đến đây một lần, nhớ lại ngọn thác hùng vĩ xưa, cao hơn 12m, trải rộng trên 50m, so sánh với hôm nay sẽ không khỏi chạnh lòng, cảm thương cho một thắng cảnh đang rơi vào tình trạng ngắc ngoải.

Phải cứu Đray Sáp

Theo chúng tôi: Phải cứu Đray Sáp, đó là mệnh lệnh của cuộc sống. Hình như lãnh đạo tỉnh Đắc Nông cũng đã nhận thức được điều đó, nên cuối năm 2010 đã quyết định chuyển quyền quản lý thác và rừng đặc dụng Đray Sáp cho Chi cục Kiểm lâm tỉnh.

Kể từ khi “của Ceasar trả lại Ceasar” thì rừng ở đây đã được quản lý tốt hơn. Với lực lượng 24 người, được phân công, phân nhiệm rõ ràng, được tổ chức nhiều điểm chốt giữ, thường xuyên có người kiểm tra kiểm soát, dân đang canh tác trong rừng ra vào phải có thẻ…, nên việc phá rừng mới đã bị ngăn chặn hoàn toàn. Bước đầu kiểm lâm cũng đã tổ chức trồng lại được 30ha dầu, keo lai và đang từng bước thu hồi lại đất bị dân lấn chiếm.

Tuy vậy, theo chúng tôi, việc cứu “đệ nhất thác Tây Nguyên” cần được khẩn trương và quyết liệt hơn. Tỉnh Đắc Nông cần tập trung đầu tư cho việc trồng rừng ở đây nhiều hơn để nhanh chóng phủ xanh những diện tích đã bị chặt trắng bằng các cây ngắn ngày, đồng thời trồng xen những cây có giá trị kinh tế và thẩm mỹ cao vào khu vực quanh thác.

Mặt khác, Đắc Nông cũng cần nhanh chóng tìm các đối tác có khả năng về tài chính và nghiệp vụ du lịch để liên kết đầu tư khai thác phục vụ du khách và có thêm nguồn thu, góp phần đầu tư trở lại cho việc tôn tạo phát triển cảnh quan thiên nhiên kỳ thú này…

Đặng Bá Tiến

Advertisements

Đã đóng bình luận.